TÖFRANDI ORÐIN Í GARÐINUM – RITGERÐARVERKEFNI

MARKMIÐ:

ALDURSHÓPUR:

TÍMAÁÆTLUN:

TENGSL VIÐ LÆSISSTEFNU:

• Orðaforða og málskilning sem eru lykilþættir málþroska og undirstaða lesskilnings
• Lista- og menningarlæsi með umfjöllun um íslenskt bókmenntaverk
• Upplýsinga- og miðlalæsi í gegnum heimildaleit og gagnrýna nálgun
• Félagslæsi í umræðum og samvinnu
• Umhverfislæsi í tengslum við umfjöllunarefni bókarinnar

Verkefnið byggir einnig á lykilreglu læsisstefnunnar um að ritunarverkefni skuli hafa „augljósan tilgang og tengsl við daglegt líf."

FRAMKVÆMD:

1. VIKA: KYNNING OG UNDIRBÚNINGUR

Dagur 1: Kynning á bókinni og höfundi (40-60 mín)
• Kynning á höfundinum Gerði Kristný og verkum hennar.
• Sýna bókina, skoða kápu og spá í um hvað hún gæti fjallað.
• Hópumræða: Hvað er garður? Hvers konar garðar eru til? Hvað gerum við í görðum?
• Nemendur búa til hugtakakort um garða.

Dagur 2-3: Upphaf lesturs (40-60 mín hvort skipti)
• Samlestur á fyrstu 2-3 köflunum í bekknum.
• Kennari útbýr orðalista með lykilorðum úr textanum.
• Nemendur skrá hjá sér áhugaverð orð og setningar.
• Umræðuspurningar eftir hvern kafla (dæmi):
* Hvernig líður aðalpersónunni?
* Hvernig lýsir höfundur garðinum?
* Hvað vitum við um persónurnar?

2. VIKA: LESTUR OG RITUNARVINNA

Dagur 1: Áframhaldandi lestur og persónugreining (40-60 mín)
• Nemendur vinna í 3-4 manna hópum.
• Hver hópur velur eina persónu og fyllir út persónukort:
* Útlit
* Eiginleikar
* Markmið
* Hindranir
* Tengsl við aðrar persónur

Dagur 2: Umhverfislýsingar (40-60 mín)
• Nemendur teikna kort af garðinum eftir lýsingum í bókinni.
• Finna lýsingarorð í textanum sem lýsa umhverfinu.
• Ræða hvernig umhverfislýsingar tengjast tilfinningum persóna.

Dagur 3: Undirbúningur fyrir ritgerð (40-60 mín)
• Kynning á uppbyggingu ritgerðar (inngangur, meginmál, lokaorð).
• Kennari sýnir dæmi um vel skrifaða ritgerð.
• Nemendur hefja vinnu við hugarkort fyrir eigin ritgerð.

3. VIKA: RITGERÐARVINNA

Dagur 1: Ritgerðarrammi (40-60 mín)
• Nemendur vinna með ritgerðarramma þar sem þeir velja eitt af eftirfarandi umfjöllunarefnum:
* Boðskapur bókarinnar
* Aðalpersónan og þroski hennar
* Garðurinn sem táknmynd
* Samskipti við aðrar persónur
* Frjálst efni tengt bókinni

Dagur 2-3: Ritun draga (80-120 mín)
• Nemendur skrifa drög að ritgerðinni.
• Kennari veitir einstaklingsaðstoð.
• Hver nemandi fær jafningjaaðstoð frá öðrum nemanda.
• Áhersla lögð á:
* Skýra framsetningu
* Rökrétta uppbyggingu
* Tilvitnanir í bókina
* Persónulegar vangaveltur

4. VIKA: LOKAFRÁGANG OG KYNNING

Dagur 1: Lokafrágangur ritgerðar (40-60 mín)
• Nemendur vinna lokaútgáfu af ritgerð.
• Áhersla lögð á stafsetningu og málfar.

Dagur 2: Skapandi lokaverk (40-60 mín)
• Nemendur búa til einn skapandi þátt sem tengist ritgerðinni:
* Bókakápu fyrir bókina
* Ljóð um boðskapinn
* Bréf til höfundar
* Teikningu af lykilatriði
* Stuttan leikþátt byggðan á bókinni

Dagur 3: Kynning og samantekt (40-60 mín)
• Nemendur kynna ritgerðir sínar og skapandi verkefni.
• Samantekt á helstu umræðupunktum og atriðum sem komu fram.
• Ígrundun: Hvað lærðum við af bókinni og vinnunni með hana?

NÁMSMAT:

Þátttaka í umræðum og hópavinnu (20%)
- Virkni í tímum
- Framlag til umræðna
- Samvinna

Ritgerð (50%)
- Uppbygging og skipulag (10%)
- Innihald og skilningur á bókinni (15%)
- Rökstuðningur og gagnrýnin hugsun (10%)
- Málfar og stafsetning (10%)
- Heimildaritun og tilvísanir (5%)

Skapandi verkefni (20%)
- Tenging við bókina
- Frumleiki
- Vandvirkni

Sjálfsmat nemenda (10%)
- Ígrundun um eigin vinnu
- Mat á eigin framförum

EFNIVIÐUR:

ÁBENDINGAR FYRIR KENNARA:

Aðlögun verkefnis:
- Breytið umfangi ritgerðar eftir aldri og getu nemendahópsins.
- Bjóðið upp á fjölbreytt verkefni fyrir nemendur með sérþarfir, t.d. hljóðupptöku í stað skriflegrar ritgerðar.

Samstarf við heimilin:
- Sendið upplýsingabréf til foreldra í upphafi verkefnis.
- Hvetjið foreldra til að ræða bókina við börn sín og jafnvel lesa hana sjálf.
- Í samræmi við læsisstefnu Árborgar er mikilvægt að efla samstarf heimila og skóla.

Orðaforði og málþroski:
- Leggið sérstaka áherslu á að útskýra hugtök og orðaforða sem kemur fyrir í bókinni.
- Búið til orðabanka með nýjum orðum sem koma fyrir í textanum.
- Nýtið tækifæri til að efla hljóðavitund í samræmi við læsisstefnu Árborgar.

Læsishvetjandi umhverfi:
- Setjið upp "Garðurinn" veggspjald í kennslustofunni þar sem sýnt er hvernig verkefnið þróast.
- Hafið önnur verk eftir Gerði Kristný sýnileg í stofunni.
- Skapið jákvæða upplifun af lestri og ritun, eins og læsisstefnan leggur áherslu á.

Tengsl við daglegt líf:
- Hjálpið nemendum að tengja þemu bókarinnar við eigin reynslu og umhverfi.
- Ræðið hvernig boðskapur bókarinnar getur nýst í daglegu lífi.

Fjölmenningarleg nálgun:
- Ef nemendur með íslensku sem annað tungumál eru í bekknum, íhugið sérstakan stuðning eða aðlögun.
- Hvetjið til umræðna um hvernig svipuð þemu gætu birst í mismunandi menningarheimum.

Þetta verkefni leggur ríka áherslu á læsi í víðum skilningi eins og læsisstefna Árborgar kveður á um, með sérstakri áherslu á bókmenntaskilning, ritun, gagnrýna hugsun og tengsl við daglegt líf og upplifun nemenda.