TILFINNINGALESTUR: HVAÐ FINNST MÉR?

Læsisstefna Árborgar - Læsi til lífs og leiks

AI-búið verkefni • Búið til: 08.09.2025 12:38

TILFINNINGALESTUR: HVAÐ FINNST MÉR?

MARKMIÐ:

• Að efla orðaforða tengdan tilfinningum
• Að þjálfa málskilning og máltjáningu
• Að örva hljóðavitund með söng og hljóðaleikjum
• Að styrkja félags- og tilfinningalæsi

ALDURSHÓPUR:

Leikskólabörn 1-3 ára (sérstaklega fyrir 4 barna hóp 2 ára)

TÍMAÁÆTLUN:

20-25 mínútur, 2-3 sinnum í viku í 3-4 vikur

TENGSL VIÐ LÆSISSTEFNU:

Verkefnið tengist beint við alla þrjá lykilþætti málþroska í læsisstefnu Árborgar: hljóðavitund, orðaforða og málskilning/máltjáningu. Einnig er lögð áhersla á félags- og samfélagslæsi með því að hjálpa börnum að þekkja og tjá tilfinningar sínar og annarra, sem er mikilvægur þáttur í félagsfærni (Læsi til lífs og leiks, bls. 3-4). Áhersla er lögð á jákvæða upplifun sem skapar læsishvetjandi umhverfi í samræmi við lykilreglur stefnunnar.

FRAMKVÆMD:

1. Upphaf og kynning (5 mín):

• Börnin sitja í hring með kennara.
• Kennari kynnir tilfinningastundina með því að syngja "Góðan daginn" lagið með tilfinningasvip (glöð, döpur, reið, hissa).
• Kennari spyr hvert barn: "Hvernig líður þér í dag?" og sýnir myndir af andlitum með mismunandi svipbrigðum til stuðnings.

2. Tilfinningasaga (5-7 mín):

• Kennari les stutta sögu með skýrum myndum um tilfinningar, t.d. "Bókin um tilfinningar" eftir Sigrúnu Eldjárn eða "Láki litli er reiður/hræddur/glaður" (bækur sem sýna einfaldar tilfinningar).
• Kennari stoppar við hverja mynd og spyr: "Hvernig líður [persónu]?" og biður börnin að herma eftir svipbrigðum persónunnar.
• Kennari notar einföld orð yfir tilfinningar: glaður, dapur, reiður, hræddur og tengir við hljóð: "G-g-glaður", "R-r-reiður" til að efla hljóðavitund.

3. Tilfinningaspil (5-7 mín):

• Kennari sýnir stórar myndir af andlitum með mismunandi svipbrigðum.
• Börnin fá að velja mynd og segja eða benda á hvaða tilfinning það er.
• Kennari spyr: "Hvað gerir þig glaðan/reiðan/hræddan?" og hjálpar börnum að svara með einföldum orðum eða bendingum.
• Fyrir eldri börn í hópnum: Látið þau herma eftir svipbrigðum og hin börnin giska á tilfinninguna.

4. Tilfinninga-söngur og hreyfingar (5 mín):

• Syngja lag með tilfinningaþema eins og "Ef þú ert glaður" með viðeigandi hreyfingum.
• Kennari sýnir hvernig andlit breytist eftir tilfinningum og hjálpar börnum að herma eftir.

5. Lok og slökun (2-3 mín):

• Kennari sýnir myndir af rólegum svipbrigðum.
• Börnin anda djúpt með kennara og æfa sig að slaka á andliti.
• Kennari lokar stund með því að spyrja hvert barn hvernig því líður núna.

NÁMSMAT:

• Skrá þátttöku og viðbrögð hvers barns í verkefninu.
• Taka eftir hvaða tilfinningaorð börnin skilja og/eða nota.
• Meta framfarir í að þekkja og tjá tilfinningar yfir nokkurra vikna tímabil.
• Ljósmynda/skrá hjá sér hvernig börnin bregðast við tilfinningamyndum og sögum.

EFNIVIÐUR:

• Bækur með einföldum tilfinningasögum og skýrum myndum
• Stórar myndir af andlitum sem sýna mismunandi tilfinningar
• Handbrúður sem sýna mismunandi svipbrigði (valfrjálst)
• Spegill (til að börnin geti séð eigin svipbrigði)
• Tilfinningahjól með andlitum sem sýna mismunandi tilfinningar
• Litlar ljósmyndir af börnunum sem sýna mismunandi svipbrigði (teknar með samþykki foreldra)

ÁBENDINGAR FYRIR KENNARA:

Einföld orð og endurtekning: Notið fá og einföld orð fyrir tilfinningar með 2 ára börnum. Endurtakið orðin oft og tengið við raunveruleg dæmi.

Samstarf við heimili: Deilið með foreldrum hvaða tilfinningaorð þið eruð að vinna með og hvetjið þá til að nota sömu orð heima, í samræmi við lykilreglur læsisstefnunnar um samstarf heimila og skóla.

Tími og þolinmæði: Gefið börnunum tíma til að bregðast við spurningum. Sum börn þurfa meiri tíma til að vinna úr upplýsingum og tjá sig.

Tímasetning: Framkvæmið verkefnið þegar börnin eru úthvíld og róleg, helst fyrir hádegi.

Aðlögun: Ef börnin missa athygli, styttið verkefnið og einblínið á þann hluta sem vekur mestan áhuga. Munið að í læsisstefnu Árborgar er lögð áhersla á jákvæða upplifun í læsishvetjandi umhverfi.

Daglegt samhengi: Notið tilfinningaorðin í daglegum samskiptum við börnin, t.d. "Ég sé að þú ert glaður" eða "Ertu dapur núna?" til að efla orðaforða og tengja við raunverulegar aðstæður.

Fjölmenningarlegt sjónarhorn: Notið myndir af börnum af ólíkum uppruna og kyni sem sýna tilfinningar til að styðja við fjölmenningarlegt umhverfi og virðingu fyrir fjölbreytileika, eins og læsisstefnan leggur áherslu á.