VINIR Í HEIMAHÖGUM - SAMFÉLAGSLEGT LÆSISVERKEFNI FYRIR LEIKSKÓLABÖRN

Læsisstefna Árborgar - Læsi til lífs og leiks

AI-búið verkefni • Búið til: 08.09.2025 10:31

VINIR Í HEIMAHÖGUM - SAMFÉLAGSLEGT LÆSISVERKEFNI FYRIR LEIKSKÓLABÖRN

MARKMIÐ:

• Að efla félags- og samfélagslæsi barna með því að kynna þau fyrir nærsamfélaginu
• Að styrkja orðaforða tengdan samfélaginu og störfum fólks
• Að þjálfa hlustun, tjáningu og frásagnarhæfni
• Að styðja við hljóðavitund í gegnum söng og þulur um samfélagið
• Að þróa skilning á ólíkum hlutverkum og ábyrgð í samfélaginu

ALDURSHÓPUR:

Leikskólabörn 3-5 ára

TÍMAÁÆTLUN:

6 vikna þemaverkefni með vikulegum vettvangsferðum og tengdum verkefnum

TENGSL VIÐ LÆSISSTEFNU:

Verkefnið tengist beint við félags- og samfélagslæsi sem samkvæmt læsisstefnu Árborgar "eflir félagsfærni, ábyrgð og virka þátttöku" í samfélaginu. Verkefnið styður einnig við alla þrjá lykilþætti málþroska sem skilgreindir eru í stefnunni: hljóðavitund, orðaforða og málskilning/máltjáningu. Verkefnið fylgir lykilreglum læsisstefnunnar um að "skapa læsishvetjandi umhverfi með jákvæðri upplifun" og að "ritunarverkefni skuli hafa augljósan tilgang og tengjast daglegu lífi".

FRAMKVÆMD:

Vika 1: Kynning og undirbúningur

• Morgunsamvera: Kynna verkefnið fyrir börnunum með myndum af nærsamfélaginu.
• Umræðuhringur: Ræða við börnin um hvað er samfélag og hverjir tilheyra okkar samfélagi.
• Söngstund: Kenna börnunum lög um samfélagið (t.d. "Bæjarins bestu störf", "Í bænum mínum").
• Myndverkefni: Börnin teikna sinn uppáhalds stað í nærsamfélaginu.

Vika 2-5: Vettvangsferðir og tengd verkefni

Vikulegar vettvangsferðir til mismunandi staða í nærsamfélaginu. Fyrir hverja ferð:

Dagur 1: Undirbúningur
• Kynna staðinn sem heimsækja á með myndum og umræðum
• Semja spurningar sem börnin vilja fá svör við í heimsókninni
• Búa til myndir af staðnum eða hlutverkaleika starfsemi hans

Dagur 2: Vettvangsferð
• Heimsækja viðkomandi stað (t.d. slökkvistöð, bakarí, bókasafn, elliheimili)
• Hitta starfsfólk, spyrja spurninga og kynnast starfsemi
• Taka myndir og jafnvel stuttmyndir á spjaldtölvu

Dagur 3-5: Úrvinnsla
• Umræður um heimsóknina þar sem börnin tjá sig um upplifun sína
• Búa til sameiginlega sögu um heimsóknina sem kennari skráir niður
• Hlutverkaleikur þar sem börnin leika það sem þau sáu í heimsókninni
• Syngja lög eða fara með þulur tengdar heimsókninni
• Búa til listaverk tengt heimsókninni fyrir samfélagsbók

Vika 6: Samantekt og kynning

• Setja saman samfélagsbók með myndum, sögum og teikningum barnanna
• Halda opið hús þar sem foreldrar og gestir frá heimsóknunum eru boðnir
• Börnin kynna verkefnið og segja frá upplifun sinni
• Syngja saman lög sem tengjast verkefninu

NÁMSMAT:

• Ferilmappa: Safna saman teikningum, sögum og ljósmyndum frá ferlinu
• Athugun á orðaforða: Skrá nýjan orðaforða sem börnin tileinka sér í gegnum verkefnið
• Myndbandsupptökur: Taka upp frásagnir barnanna fyrir og eftir verkefnið til að meta framfarir
• Gátlisti: Kennari fyllir út gátlista um þátttöku og framfarir hvers barns í:
* Tjáningu og frásögn
* Orðaforða tengdum samfélaginu
* Félagslegri færni í heimsóknum
* Skilningi á hlutverkum í samfélaginu

EFNIVIÐUR:

• Myndavél/spjaldtölvur til að skrá heimsóknir
• Pappír, litir og föndurvarningur fyrir listaverk
• Stór bók eða mappa fyrir samfélagsbókina
• Myndir af samfélaginu og ólíkum störfum
• Barnabækur um störf og samfélagið
• Þulur og söngtextar tengdir samfélaginu

ÁBENDINGAR FYRIR KENNARA:

Hljóðavitundarþjálfun:

Í samræmi við læsisstefnuna er mikilvægt að vinna markvisst með hljóðavitund. Nýtið t.d.:
• Klappa atkvæði í nöfnum staða sem heimsóttir eru
• Finna orð sem byrja á sama hljóði og störfin (b-bakarí, b-bílstjóri)
• Nota rím og þulur tengdar heimsóknunum

Samstarf við heimili:

Eins og læsisstefnan leggur áherslu á er samstarf heimila mikilvægt. Sendið því:
• Vikulega upplýsingapósta um verkefnið til foreldra
• Hvatningu til foreldra um að ræða um heimsóknirnar heima
• Tillögur að bókum sem hægt er að lesa heima tengdar þemanu

Fjölbreytileiki:

Í samræmi við læsisstefnuna er mikilvægt að "stuðla að fjölmenningarlegu umhverfi og virðingu fyrir fjölbreytileika":
• Tryggið að heimsóknir endurspegli fjölbreytileika samfélagsins
• Ræðið um ólíka menningarheima og hefðir í nærsamfélaginu
• Bjóðið foreldrum af erlendum uppruna að kynna sína menningu

Samþætting læsisforma:

Samkvæmt læsisstefnunni á að vinna með "læsi í víðum skilningi". Samþættið því:
• Umhverfislæsi: Ræða um hvernig staðirnir sem heimsóttir eru tengjast náttúrunni og umhverfinu
• Upplýsinga- og miðlalæsi: Nota spjaldtölvur til að skrá og miðla upplifunum
• Lista- og menningarlæsi: Skoða list og menningu í nærsamfélaginu
• Heilsulæsi: Ræða um heilsusamlega staði í samfélaginu (sundlaug, leikvelli, íþróttasvæði)