NINJA-ÞRAUTIR: LESTUR, HLUSTUN OG PRAKKARASTRIK

Læsisstefna Árborgar - Læsi til lífs og leiks

AI-búið verkefni • Búið til: 28.08.2025 13:19

NINJA-ÞRAUTIR: LESTUR, HLUSTUN OG PRAKKARASTRIK

MARKMIÐ:

• Að efla hljóðavitund með því að þjálfa hlustun á hljóð og orð í texta
• Að auka orðaforða tengdan ninjum og prakkarastrikum
• Að þjálfa lesskilning og gagnrýna hugsun
• Að styrkja tjáningu og ritun í gegnum skapandi verkefni
• Að efla samvinnu og félagslæsi

ALDURSHÓPUR:

Grunnskóli - Yngsta stig (1.-4. bekkur)

TÍMAÁÆTLUN:

3-4 kennslustundir, dreift yfir viku

TENGSL VIÐ LÆSISSTEFNU:

Verkefnið styður við meginmarkmið læsisstefnu Árborgar með því að samþætta lestur, skilning, túlkun og skapandi vinnu. Það leggur áherslu á alla þrjá lykilþætti málþroska: hljóðavitund, orðaforða og málskilning/máltjáningu. Verkefnið tengist einnig félags- og samfélagslæsi með umræðum um siðferði prakkarastrika, og lista- og menningarlæsi með skapandi tjáningu.

FRAMKVÆMD:

1. dagur: Kynning og lestur (40-50 mín)

Orðaforðavinnu (10 mín): Kynna lykilhugtök um ninjur (t.d. ninja, þjálfun, leyndir, hljóðlaus, þolinmæði) og prakkarastrik (t.d. prakkarastrik, gabb, hrekkur, fyndið/ósanngjarnt) með myndum og stuttum útskýringum.

Lestur (20 mín): Kennari les sögu um ninja sem framkvæmir prakkarastrik. Nemendur fylgjast með texta á skjávarpa/blaði. Stoppað er reglulega til að spá fyrir um framhaldið og ræða innihaldið.

Hljóðavitundarleikur (10 mín): Nemendur klappa atkvæði orða úr sögunni. Leita að orðum með sama upphafshljóði og orðið "ninja" eða "prakkari".

2. dagur: Lesskilningur og gagnrýnin hugsun (40-50 mín)

Endursögn (10 mín): Nemendur rifja upp söguna frá deginum áður með aðstoð mynda.

Vennkort (15 mín): Nemendur fylla út Vennkort þar sem þeir bera saman ninjur og prakkarastrik (hvað er líkt og ólíkt).

Umræður um siðferði (15 mín): Kennari stýrir umræðum um muninn á góðum og slæmum prakkarastrikum. Hvenær er gaman og hvenær særir það aðra? Hér er unnið markvisst með félags- og samfélagslæsi í anda læsisstefnunnar.

3. dagur: Ritun og sköpun (40-50 mín)

Ninja-prakkarastrika dagbók (30 mín): Nemendur skrifa og/eða teikna eigin útgáfu af prakkarastriki sem ninja gæti gert. Áhersla á að prakkarastrikið sé skemmtilegt en meiði engan.

Kynning (10-20 mín): Nemendur kynna hugmyndir sínar fyrir litlum hópi samnemenda.

4. dagur (valfrjáls): Leikræn tjáning (40 mín)

Ninja-hreyfingar (10 mín): Nemendur læra einfaldar ninja-hreyfingar (hljóðlaus ganga, feluleikur, o.s.frv.).

Leikræn tjáning (30 mín): Nemendur setja upp stuttan leikþátt í litlum hópum þar sem þeir leika prakkarastrik úr sögunni eða eigin sögum.

NÁMSMAT:

• Þátttaka í umræðum: Mat á getu til að tjá sig og hlusta á aðra (félagslæsi)
• Vennkort og umræður: Mat á lesskilningi og gagnrýnni hugsun
• Ritunarverkefni: Mat á málnotkun, sköpun og skilningi á efninu
• Sjálfsmat: Nemendur meta eigin þátttöku og hvað þeir lærðu með einföldu matsblöðu með brosköllum

EFNIVIÐUR:

• Saga um ninjur og prakkarastrik (hæfilega löng fyrir aldurshópinn)
• Myndir af ninjum og prakkarastrikum
• Vennkort-vinnublað
• Dagbókarblöð fyrir ritun og teikningu
• Matsblöð með brosköllum fyrir sjálfsmat

ÁBENDINGAR FYRIR KENNARA:

Mikilvægt er að tengja við reynsluheim nemenda og hvetja þá til að deila eigin upplifunum af prakkarastrikum, en stýra umræðunni þannig að áhersla sé á góðlátleg strik.

Í samræmi við læsisstefnu Árborgar er gott að bjóða foreldrum að fylgja verkefninu eftir heima með því að lesa áfram um ninjur eða prakkarastrik og ræða innihald sagna við börn sín.

Aðlaga má verkefnið að getustigi nemenda með því að:
- Yngri/byrjendur: Meiri áhersla á hlustun, myndlestur og munnlega tjáningu
- Eldri/lengra komnir: Meiri áhersla á sjálfstæðan lestur og ritun

Samkvæmt læsisstefnu Árborgar er mikilvægt að skapa jákvæða upplifun af lestri - notið því húmor og leik í öllu ferlinu og leggið áherslu á að prakkarastrikin í sögunum séu skemmtileg en særi engan.

Tenging við upplýsinga- og miðlalæsi: Ef aðstaða leyfir má bæta við að nemendur leiti að myndefni um ninjur á netinu undir leiðsögn kennara og ræði um hvað er raunverulegt og hvað ímyndað í framsetningu ninjamenningar.