FJÖLSKYLDUTRJÁBÖRNIN OKKAR

Læsisstefna Árborgar - Læsi til lífs og leiks

AI-búið verkefni • Búið til: 22.08.2025 09:01

FJÖLSKYLDUTRJÁBÖRNIN OKKAR

MARKMIÐ:

• Að efla orðaforða tengdan fjölskyldum og fjölbreytileika
• Að þjálfa lestur og ritun með merkingarbærum hætti
• Að styrkja félags- og samfélagslæsi með umfjöllun um fjölbreyttar fjölskyldugerðir
• Að þjálfa frásagnarhæfni og máltjáningu
• Að efla samvinnu heimila og skóla
• Að vinna með ólíkar læsistegundir í gegnum fjölbreytt verkefni

ALDURSHÓPUR:

Grunnskóli - Yngsta stig (1.-4. bekkur)

TÍMAÁÆTLUN:

3-4 vikur, 2-3 kennslustundir á viku

TENGSL VIÐ LÆSISSTEFNU:

Verkefnið styður við meginmarkmið læsisstefnu Árborgar með því að láta nemendur vinna með ritað mál, myndir og tákn á merkingarbæran hátt. Sérstök áhersla er lögð á orðaforða og málskilning sem eru lykilþættir málþroska samkvæmt læsisstefnunni. Verkefnið tengist einnig félags- og samfélagslæsi með umfjöllun um fjölbreytileika fjölskyldna og lista- og menningarlæsi þegar nemendur skapa eigin bækur. Samstarf heimila og skóla er mikilvægur þáttur verkefnisins, sem er í samræmi við lykilreglur læsisstefnunnar.

FRAMKVÆMD:

Vika 1: Kynning og undirbúningur

Kennslustund 1: Kynning og samræður
Kennarinn les upphátt bók um fjölskyldufjölbreytileika (sjá efnivið).
Umræður í bekknum um ólíkar fjölskyldugerðir. Kennarinn skráir lykilorð á töfluna.
Nemendur vinna í pörum og teikna myndir af ólíkum fjölskyldum. Þeir kynna myndirnar fyrir bekkjarfélögum og segja frá.

Kennslustund 2: Orðaforðavinna
Kennarinn kynnir orðaforða tengdan fjölskyldum (t.d. systkini, foreldrar, stjúpforeldrar, ömmur, afar, frænkur, frændur, fósturfjölskyldur, einforeldrisfjölskyldur).
Nemendur búa til orðavegg með fjölskylduorðum og myndum.
Leikir með orðaforðanum (samstæðuspil, orðabingó).

Kennslustund 3: Bréf heim
Nemendur skrifa bréf heim með aðstoð kennara þar sem þeir biðja fjölskyldur sínar um að segja frá fjölskyldutrénu sínu.
Kennarinn undirbýr sniðmát fyrir fjölskylduupplýsingar sem nemendur taka með sér heim.

Vika 2: Fjölskyldusögur

Kennslustund 1: Heimaverkefni kynnt
Nemendur koma með upplýsingar að heiman og kynna fyrir litlum hópum.
Kennarinn hjálpar nemendum að skipuleggja upplýsingarnar.
Samræður um hvað er líkt og ólíkt með fjölskyldum.

Kennslustund 2-3: Ritun og myndsköpun
Nemendur vinna að því að búa til sínar eigin fjölskyldubækur með textum og myndum.
Kennarinn aðstoðar við ritun og gefur einstaklingsmiðaða leiðsögn.
Nemendur læra að gera einfalt fjölskyldutré með myndum og orðum.

Vika 3: Bókaframleiðsla

Kennslustund 1-2: Framhald bókavinnu
Nemendur halda áfram með bókagerðina.
Kennarinn aðstoðar við uppsetningu og frágang.

Kennslustund 3: Frágangur og undirbúningur kynningar
Nemendur ljúka við bækurnar sínar.
Æfing á kynningu fyrir fjölskylduhátíð.

Vika 4: Fjölskylduhátíð

Skipulagning fjölskylduhátíðar þar sem foreldrar/forráðamenn eru boðnir í heimsókn.
Nemendur kynna bækurnar sínar og fjölskyldutré.
Sameiginleg upplestur, veitingar og spjall.

NÁMSMAT:

• Símat: Kennari metur þátttöku, framfarir og virkni nemenda í gegnum allt ferlið
• Jafningjamat: Nemendur gefa hverjir öðrum endurgjöf á bækurnar
• Sjálfsmat: Nemendur fylla út einfalda matsblaðið um eigin vinnu og lærdóm
• Lokamat: Kennari metur lokabækurnar með áherslu á:
* Orðaforða og frásagnarhæfni
* Skipulag og framkvæmd
* Skilning á fjölbreytileika fjölskyldugerða
* Tengingu við umræður og efni kennslustunda

EFNIVIÐUR:

• Barnabækur um fjölbreyttar fjölskyldugerðir, t.d.:
* "Við erum fjölskylda" eftir Róbert Ragnarsson
* "Allar fjölskyldur eru ólíkar" eftir Todd Parr (í þýðingu)
* "Það er leikur að læra" (lestrarbækur með fjölskyldutengdu efni)
• Litir, blýantar og önnur föndurföng
• Ljósmyndaplaköt, karton og límmiðar
• Spjaldtölvur eða tölvur til að leita upplýsinga og mynda
• Sniðmát fyrir fjölskyldutré
• Bókagerðarefni: pappír, hefti, skæri, lím, spólur, band
• Matsblaði fyrir sjálfsmat og jafningjamat

ÁBENDINGAR FYRIR KENNARA:

Aðlögun að ólíkum þörfum:

• Byrjendur í lestri: Leggja meiri áherslu á myndræna framsetningu og munnlega frásögn
• Lengra komnir: Fjölbreyttari ritun og flóknari frásagnir
• Nemendur með annað móðurmál: Leggja áherslu á myndræna framsetningu og samvinnu við íslenskumælandi nemendur

Næmi fyrir fjölbreytileika:

• Mikilvægt er að vera meðvitaður um ólíkar fjölskylduaðstæður nemenda og skapa öruggt umhverfi
• Tala um fjölbreytileika fjölskyldna á jákvæðan og opinn hátt
• Vera viðbúinn spurningum og umræðum um mismunandi fjölskyldugerðir

Samstarf við heimilin:

• Senda upplýsingabréf til foreldra í upphafi verkefnis sem útskýrir markmið og tengsl við læsisstefnu Árborgar
• Bjóða foreldrum að taka þátt og deila eigin fjölskyldusögum ef þeir vilja
• Vera í reglulegum samskiptum við foreldra í gegnum allt verkefnið

Eftirfylgni:

• Eftir verkefnið mætti hafa fjölskyldubækurnar aðgengilegar á skólabókasafninu
• Hægt er að tengja verkefnið við aðrar námsgreinar, t.d. samfélagsfræði, lífsleikni og listgreinar
• Ígrunda með nemendum hvað þeir lærðu um fjölskyldur, lestur og ritun

Þetta verkefni tengist beint við lykilþátt læsisstefnu Árborgar um að "daglegur bóklestur er ein áhrifaríkasta leiðin til að efla orðaforða" og að "stuðla að fjölmenningarlegu umhverfi og virðingu fyrir fjölbreytileika".