FRÉTTATÍMAR: NEMENDUR SEM FJÖLMIÐLAFÓLK

Læsisstefna Árborgar - Læsi til lífs og leiks

AI-búið verkefni • Búið til: 21.08.2025 16:13

FRÉTTATÍMAR: NEMENDUR SEM FJÖLMIÐLAFÓLK

MARKMIÐ:

• Að efla orðaforða nemenda með því að æfa spurningar og svör í formlegum viðtölum
• Að styrkja málskilning og máltjáningu í gegnum undirbúning og framkvæmd viðtala
• Að þjálfa virka hlustun og hljóðavitund með upptöku og hlustun á viðtöl
• Að auka félags- og samfélagslæsi með þátttöku foreldra og umræðum um námið
• Að þjálfa upplýsinga- og miðlalæsi með því að skrá og miðla upplýsingum

ALDURSHÓPUR:

Grunnskóli - Yngsta stig, 2. bekkur

TÍMAÁÆTLUN:

3-4 vikur með undirbúningi, framkvæmd og úrvinnslu (2-3 kennslustundir á viku)

TENGSL VIÐ LÆSISSTEFNU:

Verkefnið tengist beint við meginmarkmið læsisstefnu Árborgar þar sem nemendur vinna með ritað mál, tjáningu og túlkun í gegnum viðtöl. Verkefnið styður sérstaklega við málþroska með áherslu á alla þrjá lykilþætti hans: hljóðavitund, orðaforða og málskilning/máltjáningu (sbr. læsisstefnu Árborgar). Einnig tengist verkefnið félags- og samfélagslæsi með því að efla félagsfærni nemenda og virka þátttöku þeirra í námssamfélaginu.

Verkefnið byggir á lykilreglu um samstarf heimila og skóla, og skapar jákvæða upplifun af læsi í gegnum hagnýtt verkefni með augljósum tilgangi sem tengist daglegu lífi nemenda.

FRAMKVÆMD:

Undirbúningur (1-2 vikur):

Kynning og umræður (1 kennslustund):
- Kynna verkefnið fyrir nemendum sem "Fréttatíma" þar sem þeir verða blaðamenn/fjölmiðlafólk.
- Skoða með nemendum einfaldar fréttir og viðtöl við börn í fjölmiðlum.
- Ræða um hlutverk blaðamanna og mikilvægi góðra spurninga.

Spurningagerð (2-3 kennslustundir):
- Kenna nemendum að búa til opnar spurningar (hvað, hvernig, hvers vegna).
- Vinna sameiginlega að spurningalista um lestur, skrift, stærðfræði og vinnufrið.
- Dæmi um spurningar:
- "Hvernig gengur þér að læra að lesa?"
- "Hvað finnst þér skemmtilegast að lesa?"
- "Hvernig lærir þú að skrifa fallega?"
- "Hvers vegna er mikilvægt að halda vinnufrið í kennslustundum?"
- Æfa framburð og skýra máltjáningu með áherslu á hljóðavitund.

Æfingar (2-3 kennslustundir):
- Nemendur æfa sig í pörum að taka viðtöl hvort við annað.
- Kennarinn tekur upp stutta æfingaviðtalsbúta og spilar fyrir bekkinn.
- Ræða hvað gekk vel og hvað mætti betur fara (skýr máltjáning, virk hlustun).

Framkvæmd (1-2 vikur):

Skipulagning viðtala (1 kennslustund):
- Útbúa boðskort fyrir foreldra með tímasetningum á foreldraviðtalsdegi.
- Skipuleggja viðtalsrými í kennslustofunni með "fréttatíma-borði".
- Útbúa nafnspjöld fyrir "blaðamennina" og "viðmælendur".

Viðtöl við foreldra (foreldraviðtalsdagur):
- Nemendur taka á móti foreldrum sínum í "fréttatíma-horninu".
- Nemendur spyrja foreldra sína út í skoðanir þeirra á námi barnsins:
- Hvernig þeim finnst barninu ganga að lesa heima
- Hvað þeir gera til að hjálpa barninu með lestur og skrift
- Hvað þeim finnst um stærðfræðinám barnsins
- Hvaða hugmyndir þeir hafa um vinnufrið
- Nemendur skrá svör (eða teikna) á einfalda viðtalsblaðið sitt.
- Kennari aðstoðar eftir þörfum og tekur ljósmyndir af viðtölunum.

Úrvinnsla (1 vika):

Samantekt og úrvinnsla (2-3 kennslustundir):
- Nemendur kynna helstu niðurstöður viðtala sinna fyrir bekknum.
- Bekkurinn vinnur sameiginlega veggspjald með helstu niðurstöðum viðtalanna.
- Útbúa "fréttablað" með myndum og einföldum textum um viðtölin.

Kynning og mat (1 kennslustund):
- Nemendur skoða "fréttablaðið" saman og ræða um hvað þeir lærðu.
- Umræður um hvað þeir lærðu af verkefninu og hvernig þeim fannst að vera fjölmiðlafólk.

NÁMSMAT:

• Leiðsagnarmat: Kennari fylgist með þátttöku og framförum nemenda í gegnum allt ferlið.
• Sjálfsmat: Nemendur meta eigin frammistöðu með einföldu myndrænu mati (broskarlar).
• Jafningjamat: Nemendur gefa hver öðrum jákvæða endurgjöf eftir æfingaviðtöl.
• Skráning á framförum: Kennari skráir framfarir í orðaforða, málskilningi og máltjáningu.

Matið tekur mið af eftirfarandi þáttum í samræmi við læsisstefnu Árborgar:
• Geta til að spyrja opinna spurninga
• Virkni í hlustun og tjáningu
• Færni í að skrá og miðla upplýsingum
• Samvinna og virðing í samskiptum

EFNIVIÐUR:

• Einföld dæmi um viðtöl úr fjölmiðlum (blöð, vefir, myndbönd)
• Myndir af fjölmiðlafólki við vinnu
• Viðtalsblöð með fyrirfram ákveðnum spurningum og rými fyrir svör/teikningar
• Hljóðupptökutæki/spjaldtölvur fyrir æfingaviðtöl
• Litríkir pennar og blöð fyrir skráningu
• Nafnspjöld og "fréttamaður" merkingar
• Veggspjaldapappír fyrir sameiginlega úrvinnslu
• Myndavél til að skrá viðtölin

ÁBENDINGAR FYRIR KENNARA:

• Undirbúningur: Veltið fyrir ykkur hvernig þið getið aðlagað verkefnið að mismunandi getu nemenda. Sumir geta skrifað sjálfir á meðan aðrir þurfa aðstoð við skráningu.

• Foreldrasamstarf: Sendið upplýsingar til foreldra fyrirfram svo þeir viti að börnin munu taka viðtal við þá. Útskýrið tilgang verkefnisins og tengingu við læsisstefnu Árborgar.

• Málþroski: Nýtið tækifærið til að efla orðaforða nemenda með umræðum um fjölmiðla, fréttir og viðtöl. Kennið þeim ný hugtök eins og "viðtal", "blaðamaður", "fréttastofa" o.s.frv. í samræmi við áherslu læsisstefnunnar á orðaforða sem undirstöðu lesskilnings.

• Fjölbreytileiki: Hafið í huga að nemendur koma úr fjölbreyttum fjölskyldum. Sumir foreldrar geta mögulega ekki mætt eða tala ekki íslensku. Í slíkum tilfellum má bjóða afa/ömmu, eldri systkini eða starfsmenn skólans sem viðmælendur.

• Virðing fyrir fjölbreytileika: Nýtið tækifærið til að fjalla um fjölbreytileika fjölskyldna og tungumála, í samræmi við lykilreglur læsisstefnunnar um fjölmenningarlegt umhverfi.

• Stafræn miðlun: Ef tækjabúnaður leyfir, má taka upp viðtölin á myndband og búa til stafrænt fréttablað sem hægt er að deila með foreldrum, sem eflir upplýsinga- og miðlalæsi nemenda.

• Tenging við daglegt líf: Leggið áherslu á hvernig viðtalsverkefnið tengist daglegu lífi nemenda með því að velta upp spurningum um hvernig fjölmiðlar safna og miðla upplýsingum sem þau sjá og heyra daglega.