LITLI FJÖLMIÐLAHÓPURINN - MÁLÞROSKI Í GEGNUM UPPLIFUN OG MIÐLA

Læsisstefna Árborgar - Læsi til lífs og leiks

AI-búið verkefni • Búið til: 19.08.2025 10:31

LITLI FJÖLMIÐLAHÓPURINN - MÁLÞROSKI Í GEGNUM UPPLIFUN OG MIÐLA

MARKMIÐ:

• Að efla hljóðavitund barnanna með því að hlusta, greina og leika sér með hljóð í umhverfinu
• Að auka orðaforða barna með markvissum hætti í tengslum við hversdagsleg fyrirbæri
• Að þjálfa máltjáningu og frásagnarhæfni með stuðningi myndefnis
• Að kynna börnum fyrir einföldum stafrænum miðlum á jákvæðan og skapandi hátt

ALDURSHÓPUR:

Leikskólabörn, 3 ára (10 barna hópur)

TÍMAÁÆTLUN:

Verkefnið spannar tvær vikur með 3-4 stuttum stundum (15-20 mín) á viku.

TENGSL VIÐ LÆSISSTEFNU:

Verkefnið tengist beint við málþroskaþættina þrjá í læsisstefnu Árborgar: hljóðavitund, orðaforða og málskilning/máltjáningu. Einnig tengist það upplýsinga- og miðlalæsi þar sem börn fá tækifæri til að upplifa og skapa efni með aðstoð einfaldra miðla. Verkefnið styður við meginmarkmið læsisstefnunnar um að börn geti „lesið, skilið, túlkað og unnið með [...] myndir og tákn og skapað þannig merkingu sem nýtist þeim til gagns og ánægju í námi og leik."

FRAMKVÆMD:

Vika 1: Hljóðavitund og orðaforði - "Við hlustum og finnum hljóðin"

Dagur 1: Kynning á hljóðum
Kennarinn kynnir spjaldtölvu með einföldu hljóðupptökuforriti (t.d. Voice Memos).
Börnin sitja í hring og kennarinn sýnir hvernig hægt er að taka upp hljóð.
Kennarinn biður hvert barn að segja nafnið sitt og tekur upp. Börnin hlusta svo á upptökuna.
Kennarinn kynnir hugtökin "hljóð", "rödd", "upptaka" og "hlustun".

Dagur 2: Hljóðaleiðangur
Kennarinn tekur með sér spjaldtölvu á stuttan leiðangur um leikskólann.
Börnin taka upp ólík hljóð (t.d. vatnskrana, hurð að lokast, leikföng, skóhljóð).
Börnin sitja saman og hlusta á upptökurnar og reyna að þekkja hljóðin.
Kennarinn kynnir hugtök tengd hljóðunum og hvetur börnin til að lýsa þeim.

Dagur 3: Hljóð-mynda samspil
Kennarinn sýnir myndir af hlutum sem börnin tóku upp hljóð frá.
Börnin para saman myndir og hljóð með aðstoð kennarans.
Börnin æfa sig að segja heiti hlutanna og lýsa hljóðunum.

Vika 2: Málskilningur og máltjáning - "Við sköpum og segjum frá"

Dagur 1: Myndataka
Kennarinn kynnir myndavélina á spjaldtölvunni.
Börnin fá að taka myndir af uppáhalds leikföngum/stöðum í leikskólanum með aðstoð.
Kennarinn kynnir hugtökin "mynd", "taka mynd", "myndavél".

Dagur 2: Mínar myndir - mín saga
Kennarinn prentar út 1-2 myndir sem hvert barn tók.
Börnin æfa sig að segja frá myndinni sinni (hvað er á myndinni, af hverju þau völdu það).
Kennarinn skráir niður frásagnir barnanna (stutt).

Dagur 3: Sameiginleg sköpun
Myndirnar og frásagnirnar eru settar saman í einfalda bók/veggspjald.
Börnin skoða afraksturinn saman.
Kennarinn les frásagnirnar fyrir börnin.

Dagur 4: Kynning fyrir foreldra
Börnin sýna foreldrum verkefnið við lok dags.
Veggspjald/bók er sett á áberandi stað þar sem foreldrar geta skoðað við komu/brottför.

NÁMSMAT:

• Þátttökugleði og virkni barnanna (skráð í stuttu máli af kennara).
• Framfarir í orðanotkun og frásagnarhæfni (skráð með einföldum athugunarlista).
• Geta til að para saman hljóð og myndir (óformlegt mat í gegnum leikinn).
• Upplifun barnanna (skráð niður eftir samtöl við börnin).

EFNIVIÐUR:

• Spjaldtölva með einfaldu hljóðupptökuforriti og myndavél
• Prentari
• Karton/pappír fyrir veggspjald eða bók
• Límstifti, litir og skæri (fyrir kennara)
• Ljósmyndir af hlutum í umhverfinu sem samsvara hljóðunum

ÁBENDINGAR FYRIR KENNARA:

• Hafðu stundir stuttar (15-20 mín) til að viðhalda áhuga barnanna.
• Notaðu skýrt og einfalt tungumál, endurtaktu lykilhugtök oft og í ólíku samhengi.
• Samkvæmt læsisstefnu Árborgar er mikilvægt að skapa jákvæða upplifun tengda læsi, svo vertu vakandi fyrir áhuga barnanna og haltu verkefninu léttu og skemmtilegu.
• Tengdu við heimili barnanna með því að senda stutt skilaboð til foreldra um verkefnið og hvetja þá til að ræða um sömu hugtök heima.
• Notaðu „litla hópa" aðferðina til að tryggja að öll börn fái tækifæri til þátttöku og máltjáningar.
• Þar sem verkefnið tengist upplýsinga- og miðlalæsi, gættu þess að fylgja reglum um ábyrga og gagnrýna nýtingu tækni og miðla sem nefndar eru í læsisstefnunni, með því að skipuleggja tímabundna og markvissa notkun spjaldtölvunnar.
• Í samræmi við læsisstefnuna skaltu skapa læsishvetjandi umhverfi með jákvæðri upplifun í gegnum allt verkefnið.